ABD'de dizel fiyatları, ABD-İran gerginlikleri ve Rusya-Ukrayna savaşı kaynaklı arz kesintileri tetikleyerek rekor seviyelere tırmandı. Amerikan Otomobil Derneği (AAA) verilerine göre Cuma günü galon (3,79 litre) başına ortalama dizel fiyatı 6,50 dolara yükselirken, bir ay önce bu seviye 5,61 dolardı. Fiyat şoku, Kasım ayındaki orta vadeli seçimlerden önce yaşam maliyetini gündemin merkezine oturttu.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • ABD genelinde dizel pompa fiyatı AAA verisine göre bir ay önceki 5,61 dolardan 6,50 dolara (galon başı) yükseldi.
  • Reuters/Ipsos anketine göre seçmenlerin %47'si yaşam maliyetini en önemli seçim kriteri olarak belirledi.
  • Enerji Bakanı Chris Wright, rafinerilerle gönüllü dizel ihracat kısıtlaması konusunda görüşme yapıldığını onayladı.
  • Uzmanlar, ihracat yasağının ABD'nin küresel arz zincirindeki rolü nedeniyle fiyatları düşürmek yerine artırma riski taşıdığını uyarıyor.

Seçim baskısı yönetimi harekete geçiriyor

Reuters/Ipsos anketine göre kayıtlı seçmenlerin %47'si, yaşam maliyetini oy kullanma kararlarını belirleyen tek en önemli unsuru olarak gösterdi; bu oran ikinci sıradaki "demokratik değerler" seçeneğinin iki katından fazlaydı. Ayrı bir Marist anketi ise Amerikalıların ekonomiyi yönetme konusunda Demokratlara (%42) göre Cumhuriyetçilere (%34) daha fazla güven duyduğunu ortaya koydu. Bu tablo, ABD Başkanı Donald Trump'ın salı günü "dizel ihracatının kısıtlanmasını desteklediğini" açıklamasına ve Enerji Bakanı Chris Wright'ın perşembe günü büyük rafineri yöneticileriyle gönüllü bir ihracat kısıtlaması üzerine görüşme yapmasına zemin hazırladı. ABD, dünya en büyük dizel ihracatçısı konumundadır.

Sektörden "tersine etki" uyarısı

Enerji analistleri ve endüstri dernekleri, olası bir ihracat yasağının istenmeyen sonuçlar doğurabileceğini ve hem ABD iç piyasasında hem de küresel düzeyde yakıt maliyetlerini daha da yukarı itebileceğini bildirdi. Uzmanlar, ABD rafinerilerinin üretim kapasitesinin büyük kısmının ihraca yönelik olması durumunda, ihracat kapısının kapanmasının rafineri karlılığını zorlayıp operasyonel kesintilere yol açabileceğini, bu da arzı daraltarak pompa fiyatlarını destekleyeceğini öne sürüyor.