Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York'ta başlayan BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası'nın açılışında dünya liderlerine seslendi. Guterres, uluslararası sistemin karşılaştığı krizin derinliğini vurgulayarak, mevcut kurumların "görülmemiş tehditlere karşı kalan insanlığın ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını" kaydetti.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • Guterres, uluslararası kurumların görülmemiş tehditlere karşı yetersiz kaldığını ve rekabetin çatışma anlamına gelmemesi gerektiğini savundu.
  • Askeri gücün barış sağlayamayacağını, sorumlu bir çok kutuplu dünya düzeni ve uluslararası hukuk çerçevesi gerektiğini öne sürdü.
  • İklim değişikliğinde 'dünyayı en çok kirletenlerin bedel ödemesi' ilkesini, yapay zekada ise 'ölüm kalım kararlarının' insana ait olmasını talep etti.
  • Ortadoğu çatışmalarının sonlandırılması için BM Genel Kurulu sürecinin fırsat olarak kullanılması gerektiğini belirtti.

Çok kutuplu dünya ve sorumlu güç kullanımı

Genel Sekreter, hiçbir tek gücün günümüzün karmaşık sorunlarını tek başına çözemeyeceğini belirterek, rekabetin çatışmaya dönüşmemesi gerektiğini vurguladı. Guterres, "Süper güçlerin sınırları olduğunu gördük, askeri güçle barış elde edilemez" ifadeleriyle güç politikalarını eleştirdi. Küresel sorunların çözümü için uluslararası hukuk çerçevesinde sorumlu şekilde yönetilen, "bağlantılı çok kutuplu bir dünya" inşasının şart olduğunu öne sürdü. Ayrıca Ortadoğu'daki devam eden çatışmaların sonlandırılması için Genel Kurulu sürecinin bir fırsat olarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.

İklim adaleti ve yapay zeka kızıl çizgileri

İklim krizinde "dünyayı en çok kirletenler bedelini ödemeli" diyerek ortak ama farklılaştırılmış sorumluluk ilkesini hatırlatan Guterres, yapay zeka (YZ) yönetiminde de kritik çizgileri çizdi. YZ risk yönetimi için uluslararası bir sistemin kurulması gerektiğini savunan Genel Sekreter, "Ölüm kalım kararları asla yapay zekaya verilmemeli, geleceğimizde katil robotlara yer yok" diyerek otonom silahlı sistemlerin kullanımı konusunda sert bir uyarıda bulundu. Guterres, dünyanın kendisiyle yüzleşebilecek güce sahip bir BM'ye ihtiyaç duyduğunu ifade ederek konuşmasını tamamladı.