Yucatán Yarımadası'ndaki Chikşulub çarpışma krateri üzerine yapılan yeni bir çalışma, dinozorların sonunu getiren asteroid çarpışmasının yarattığı hidrotermal sistemin, önceki tahminlerden önemli ölçüde daha uzun sürdüğünü ortaya koydu. Glasgow Üniversitesi SUERC İzotop Bilimleri Merkezi'nden jeolog ve planetolog Annemarie Pickersgill'in liderliğinde yapılan ve Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan analiz, sistemin 66 milyon yıl önce başlayıp en az sekiz milyon yıl boyunca ısındığını kanıtladı.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • Chikşulub kraterindeki hidrotermal sistemin süresi 2 milyon yıldan en az 8 milyon yıla çıkarıldı.
  • Araştırmacılar 1 km derinliğine kazı yaparak feldspar örneklerinde potasyum-argon tarihlemesi yaptı.
  • Uzun süreli hidrotermal aktivite, prebiyotik kimyasal reaksiyonlar ve mikroorganizma yaşamı için geniş zaman pencereleri yaratır.
  • Dünyadaki 70 su altı çarpışma kraterinde sadece 8'inde mikroplar tespit edilebilmiş, Chikşulub'un gerçekten yaşanıp yaşanmadığı henüz bilinmiyor.

Derin Kazı ve İzotop Analiziyle Süre Belirlendi

Araştırmacılar 2016 yılında yapılan kazı çalışmalarında elde edilen örneklerin üzerine koyarak, krater merkezinde yaklaşık 1 kilometre derinlikten toplanan feldspar kristallerini inceledi. Feldspar içindeki potasyum-40 izotopunun argon-40'a bozunması ölçülerek, kayaçların eriyip katılaşma zamanları hesaplandı. Elde edilen argon izleri, hidrotermal sistemin 66 milyon yıl önce başladığını ve en az dört kat daha uzun, yani sekiz milyon yıl civarında sürdüğünü gösterdi. Çarpışma şiddeti yüzeyden 35 kilometre derinliğine kadar deformasyona ve kayaçların erimesine neden olmuş, deniz suyunun bu gözenekli kayalıklara sızmasıyla geniş bir hidrotermal ağ oluşmuştu.

Yaşam İçin 'Genişletilmiş Fırsat Penceresi'

Pickersgill, "Daha uzun süreli hidrotermal aktivite, prebiyotik kimyasal reaksiyonların gerçekleşmesi, yaşamın gelişmesi ve mikroorganizmaların köken noktalarının ötesine yayılması için genişletilmiş fırsat pencereleri yaratır" ifadelerini kullandı. Ancak çalışma, kraterin bu süreçte gerçekten canlı organizmalar tarafından kolonize edilip edilmediğini cevaplamıyor. Bilim insanları, dünyadaki 70 su altı çarpışma kraterinin sadece sekizinde mikroplar bulabilmiş; çarpışma zamanlamasını yaşamın gelişimiyle bağlamak hâlâ zorlu bir süreç olarak kabul ediliyor.