Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, ülkesini ziyaret eden Japonya Uluslararası Ticareti Teşvik Birliği (JAPIT) Başkanı Takeshi Iwaya ile Pekin'de yaptığı görüşmede, her iki ülke ilişkilerinin en hassas noktaları olan tarih ve Tayvan konularında Pekin'in kırmızı çizgilerini net bir dille çizdi. Bu yıl İkinci Dünya Savaşı sonrası Tokyo Duruşmaları'nın 80. yılını hatırlatan Wang, Japonya'nın tarihle yüzleşme sorumluluğunu vurguladı.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Tokyo Duruşmaları'nın 80. yılı dolayısıyla Japonya'ya tarihle yüzleşme çağrısı yaptı.
  • Wang, Japonya'nın 'saldırganlık geçmişini geri getirirse' geleceği olmayacağını ifade etti.
  • Başbakan Ishiba Shigeru'nun Kasım 2025'teki Tayvan'a askeri müdahale açıklamaları krizin tetikleyicisi oldu.
  • Ishiba sözlerini 'varsayımsal' olarak nitelendirmesine rağmen geri çekmeyi reddettiği belirtiliyor.

"Saldırganlık geçmişi diriltilirse gelecek yok"

Wang Yi, görüşmede "Japonya tarihten ders çıkarmaz ve savaş sonrası 'Barış Anayasası'na meydan okuyup, saldırganlık geçmişini geri getirmeye ve savaş suçlularını diriltmeye çalışırsa, geleceğe ilerlemek bir yana dünyaya yüzünü dahi dönemeyecektir, geleceği de olmayacaktır" ifadelerini kullandı. Çinli Bakan, Japonya için 'acil görev' olarak, liderlerin Tayvan sorunu hakkındaki 'hatalı söz ve eylemlerini düzeltmeyi', tarihsel sorunlara karşı 'doğru tavır almayı' ve Çin'e dair 'akılcı ve objektif bir anlayışa sahip olmayı' sıraladı.

Ishiba'nın Tayvan açıklamaları kriz yarattı

Bu sert uyarı, Japon Başbakanı Ishiba Shigeru'nun 7 Kasım 2025'te Parlamentoda (Diet) yaptığı açıklamalar sonrası patlak veren diplomatik gerilimin uzantısı olarak değerlendiriliyor. Ishiba, Tayvan Boğazı'na yönelik bir müdahaleyi Japonya'nın varlığını tehdit eden bir durum olarak nitelendirip askeri güç kullanımının kapısını aralayarak, ülkenin uzun yıllardır benimsediği 'stratejik belirsizlik' politikasından sapmıştı. Başbakan, ardından sözlerinin 'varsayımsal' olduğunu belirterek gelecekte benzer yorumlardan kaçınacağını ifade etmiş ancak sözlerini resmi olarak geri çekmeyi reddetmişti. Pekin, bu açıklamalar nedeniyle Japonya'ya protesto notası vermiş; kriz seyahat uyarılarından uçuş iptallerine, ithalat kısıtlamalarından askeri sürtüşmelere kadar geniş bir yelpazede seyretmişti. Ayrıca Japon iktidar partisi (LDP) yetkililerinin Yasukuni Tapınağı'na adak göndermesi ve ziyaretleri, Pekin'in tarihsel hassasiyetleri tetikleyerek gerilimi daha da artırmıştı.