İran Hormuz Boğazı için 7 günlük plan sundu, Trump reddetti

İran, stratejik öneme sahip Hormuz Boğazı'nı yeniden açmak amacıyla Katar aracılığıyla ABD'ye somut bir 7 günlük plan sunduğunu Cuma günü açıkladı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları çerçevesinde New York'ta yaptığı basın açıklamasında İran Dışişleri Bakanı Abbas Arağçı, gerekli koşullar sağlanırsa boğazın bir hafta içinde normal gemiliğine kavuşacağını belirtti. "Seçim artık ABD'de" diyen Arağçı, İran'ın zorbalık, tehdit veya tahrik altında egemen haklarından feragat etmeyeceğini vurguladı.

Planın İçeriği: Ateşkes, Varlık Serbestisi ve Yaptırım Kalkması

Sızdırılan bilgilere göre teklif; Lübnan dahil Ortadoğu'daki tüm çatışmaların 7 gün süreyle durması, en az 12 milyar dolarlık dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, İran petrolu üzerindeki yaptırımların kalkması ve ABD'nin İran'a yönelik deniz blokajının sonlandırılmasını öngörüyor. Silahsızlanma sürecinin 7. günü Hormuz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla tamamlanması planlanıyordu. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, CBS'ye yaptığı konuşmada ateşkes sürecinin "kabul ettikleri gün" başlayacağını, Haziran'da Pakistan'da imzalanan Anlaşma Protokolü'nün (MOU) temel alındığını ifade etti. IRGC sözcüsü Hüseyin Mohebi de Yemen'deki çatışmaların sonlandırılmasının talepler arasında yer aldığını onayladı.

Trump Reddi ve "Trump Boğazı" Paylaşımı

Ancak Arağçı'nın açıklamalarından saatler sonra Wall Street Journal (WSJ), konuya yakın ABD yetkililerine dayanarak Başkan Donald Trump'ın teklifi reddettiğini haberi verdi. Raporda 80 yaşındaki Başkan'ın Tehran'in taleplerini karşılayacağı konusunda şüpheli olduğu, hatta yeniden bir bombardıman kampanyasını olası gördüğü kaydedildi. Trump, Truth Social platformunda Hormuz Boğazı'nı daire içine alıp "Trump Boğazı" etiketiyle paylaştığı bir harita resmi ile gerilimi bir boyut daha ileri taşıdı. Haziran'da imzalanan MOU, İran'ın onaylı rotadan sapmadığını iddia ettiği ticari gemilere ateş açmasıyla çökmüştü. İran güvenlik ve egemenlik gerekçesiyle geçiş izni şartı koysa da, uymaz gemiler hedef alınıyor; ABD de karşılık olarak İran sahil alanlarını ara sıra bombalıyor.