İranlı insan hakları avukatı Nasrin Sotoudeh, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (PACE) tarafından Şart 77 Vakfı işbirliğiyle verilen 2026 Vaklav Havel İnsan Hakları Ödülü'nü kazandı. Ödül töreni sırasında PACE, Sotoudeh'in insan haklarına olan uzun yıllık bağlılığını ve bu çalışmaları sırasında yüklendiği "büyük kişisel riski" öne çıkardı.
📌 Bilinmesi Gerekenler
- Sotoudeh, PACE tarafından verilen 2026 Vaklav Havel İnsan Hakları Ödülü'nü kazandı.
- Ödül, zorunlu başörtü yasalarına ve ölüm cezasına karşı mücadelesi ile "büyük kişisel risk" alarak yürüttüğü çalışmalar için verildi.
- Avukat, 2019'da 33 yıl hapis ve 148 kamçı cezası almış, Nisan 2026'da tekrar tutuklanıp Mayıs'ta serbest bırakılmıştı.
- Daha önce 2012 Şaharov Ödülü ve 2020 Alternatif Nobel Ödülü (Right Livelihood Award) almıştı.
Ödül ve diğer finalistler
Değeri 60 bin avro olan ödül, "Avrupa ve diğer yerlerde insan hakları savunmasında öne çıkan sivil toplum eylemlerine" verilir. Yılın diğer iki finalisti İranlı Amerikalı gazeteci ve kadın hakları aktivisti Masih Alinejad ile Macar insan hakları avukatı Marta Pardavi oldu. Sotoudeh, Teheran'dan yaptığı bir video bildiriminde "Bu gibi anlarda geçmiş mücadeleleri hatırlarız, ortak ideallerimizi anırız ve dünyanın dört bir yanında bizimle omuz omuza veren bireyleri düşünürüz" ifadelerini kullandı.
Tutuklamalar ve önceki ödüller
Sotoudeh, kadın hakları, siyasi tutukluların hakları ve ölüm cezasının kaldırılması alanlarında çalışmalar yürüttü. Zorunlu başörtü yasalarına karşı protesto eden kadınları savunduğu için 2019'da 33 yıl hapis ve 148 kamçı cezası almıştı. Hapishanede kaldığı sürelerde de savunuculuğunu sürdürdü; 2020'de Evin Hapishanesi'nde tutukluların koşullarına ve siyasi tutukluların durumuna dikkat çekmek için açlık grevini başlattı. Aynı yıl hapishanede iken Alternatif Nobel Ödülü (Right Livelihood Award) almıştı. 2012'de de film yönetmeni Cafar Panahi ile birlikte Avrupa Parlamentosu'nun Şaharov Ödülü'nü kazanmış, o dönem tutuklu olduğu için törene katılamamıştı. 2022 "Kadın, Yaşam, Özgürlük" protestolarında önde gelen seslerden biri olan Sotoudeh, Nisan 2026'da tekrar tutuklandı ve Mayıs 2026'da tahliye edildi.