İsviçre buzullarında 2026'da rekor seviyesinde buz kaybı, su kaynakları tehlikede

İsviçre buzulları 2026 yılında geçmiş on yıldaki en ciddi buz kaybını kaydetti. İsviçre Buzul İzleme Ağı (GLAMOS) tarafından yayımlanan yeni veriler, son 12 ayda ülkenin kalan buz kütlesinin %5,5'inin kaybolduğunu gösteriyor. Bilim insanları bu oranı 'olağanüstü' ve 'felaket' olarak nitelendiriyor; çünkü Alp buzullarında hâlâ %2'lik yıllık bir kayıp 'aşırı' kabul ediliyordu.

Sıcak kış ve erken sıcak dalgaları erimeyi hızlandırdı

Buzuller yaz mevsimini normalin altındaki kar örtüsüyle başlamıştı. Mild bir kış sonrası Mayıs ve Haziran aylarında etkili olan erken ve yoğun sıcak dalgaları, bu ince kar tabakasını hızla eritti. Buz yüzeyi açığa çıktığında, taze karın aksine daha koyu ve az yansıtıcı olan buz, güneş ışınımını daha fazla emerek erimeyi bir döngüye soktu. GLAMOS Müdürü Dr. Matthias Huss, 'On yıl önce bu kadar hızlı buz kaybı mümkün olacağını düşünmezdim' diyen Bristol Üniversitesi buzullu uzmanı Dr. Fabien Maussion'un tespitine atıfta bulunarak, tempoyu 'gerçekten felaket' olarak tanımladı.

Su kaynakları ve doğal afet riskleri artıyor

Bilim insanları Temmuz-Eylül dönemi arasında İsviçre buzullarından yaklaşık 2,2 trilyon litre erime suyu serbest kalığını hesaplıyor. Bu hacim yaz aylarında sulama, hidroelektrik üretim ve şehrifat trafiği için geçici bir rahatlama sağlasa da, yüzyıllardır biriken 'eski su' stoklarının geri dönüşsüz tükendiğini işaret ediyor. Huss, 'Bu sıcak dalgalarda akan her damla su, buz içinde yüzyıllarca veya onlarca yıl saklanmış eski sudur' uyarısında bulundu. Küçülen buzuller gelecekte kurak dönemlerde su seviyelerini aynı oranda destekleyemeyecek. Ayrıca buz kaybı ve donmuş zeminin erimesi dağ yamaçlarını destabilize ederek heyelan riskini artırıyor; Ağustos'ta Nepal'de büyük bir bazalt kayası ve buz çöküntüsünün tetiklediği ani sel olayı bu tehlikenin somut bir örneği olarak sunuldu.