NASA, SpaceX'in Crew Dragon kapsülünün 2030 yılına kadar hizmetten çekilmesi ihtimaline karşı ABD'nin Düşük Dünya Yörüngesi'ne (LEO) erişimini güvence altına almak amacıyla Boeing'in sorunlu Starliner programına 359 milyon dolarlık ek bir yatırım kararı aldı. Pazartesi günü yapılan basın toplantısında NASA Yöneticisi Jared Isaacman, SpaceX'in Falcon 9 roketlerini ve Dragon kapsüllerini bir sonraki nesil Starship sistemine odaklanmak üzere "sunset" (kademeli olarak sonlandırma) niyetinin bir sır olmadığını ifade etti. Bu gelişme, NASA'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) ömrünü 2032'ye uzatma ve ticari LEO hedefleri (CLD) geliştirme planlarıyla uyumlu bir taşıma kapasitesi ihtiyacını doğurdu.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • NASA, Starliner'in reaksiyon kontrol thruster'larının yeniden tasarımı ve ULA Vulcan roketinin insanlı uçuş sertifikasyonu için Boeing'e 359 milyon dolar ödeyecek.
  • Kurum, Starliner için iki ek görevli uçuş opsiyonunu kullanarak toplam uçuş sayısını altıya çıkardı; ilk görevli uçuş (Starliner-2) orta 2028'de, Woody Hoburg komutasındayken gerçekleşecek.
  • SpaceX'in Falcon/Dragon platformlarını Starship'e odaklanmak için 2030'a kadar sunset etme planı, NASA'yı tek bir tedarikçi riskine karşı Starliner'i korumaya itti.
  • NASA Yöneticisi Jared Isaacman, ikinci bir yarışma başlatmanın milyarlar maliyetli olacağını ve mevcut 5,1 milyar dolarlık yatırımın boşa gitmesini gerektireceğini belirterek mevcut stratejiyi savundu.

Thruster Yenilemesi ve Vulcan Sertifikasyonu İçin Ek Kaynak

NASA'nın Düşük Dünya Yörüngesi Programı Müdürü Dana Weigel, yeni fonun Boeing'in Haziran 2024'teki ilk insanlı test uçuşunda ısınma sorunu yaşayan ve iki astronotu tehlikeye atan reaksiyon kontrol sistem thruster'larının yeniden tasarlanması ve inşa edilmesi için kullanılacağını açıkladı. Kaynakların bir kısmı ayrıca United Launch Alliance'in (ULA) Vulcan roketinin insanlı uçuşlar için sertifikasyon sürecini de finanse edecek. NASA, sözleşme kapsamındaki opsiyonları kullanarak Starliner için iki ek görevli uçuş siparişi verdi; böylece programın toplam görevli uçuş sayısı altıya ulaştı. Şu an planlanan seyruseferde, insanlısı bir demonstrasyon uçuşu (Starliner-1) Aralık 2026 veya Ocak 2027'de, ilk görevli uçuş (Starliner-2) ise orta 2028'de, uzman astronot Woody Hoburg'un komutasındayken gerçekleştirilecek.

Yeni Yarışma Yerine Mevcut Yatırımın Korunması Tercih Edildi

Starliner programı, 2019 ve 2022'deki insanlısı test uçuşlarındaki arızalar ve 2 milyar dolardan fazla zarar nedeniyle Boeing'in programdan çekilme spekülasyonlarına neden olmuştu. NASA, zaten "sabit fiyatlı" Ticari Uçuş programı kapsamında Boeing'e 5,1 milyar dolar ödemişti. Isaacman, gelecekteki LEO astronot talepinin altı-ilk dokuz ayda bir iki koltuk seviyesinde kalacağını belirterek, Blue Origin ve The Exploration Company gibi firmaları da kapsayacak ikinci bir yarışmanın milyarlarca dolarlık ek maliyet getireceğini ve mevcut yatırımın boşa gitmesine yol açacağını savundu. Boeing tarafında Ticari Uçuş Programı Başkan Vekili ve Program Müdürü John Mulholland, "NASA ile ortaklığa son derece heyecan duyuyoruz" diyerek programın tek ABD sağlayıcısı olma fırsatını vurguladı.