Ticaret Bakanlığına bağlı Reklam Kurulu, çevrimiçi satış yapan işletmelerin tüketicileri yanıltmak üzere kullandığı dijital manipülasyon yöntemlerine karşı kapsamlı bir karara imza attı. Kurul tarafından toplanan inceleme raporlarında; beğeni, takipçi sayısı, görüntüleme, yorum, yıldız puanı ve sepet ekleme gibi göstergelerin, ücret karşılığı sağlanan hizmetler aracılığıyla yapay olarak büyütüldüğü belirlendi.

📌 Gelişmede Öne Çıkan Başlıklar

  • Reklam Kurulu; beğeni, takipçi, yorum, yıldız ve sepet ekleme verilerinin ücretli manipülasyonunu yanıltıcı ticari uygulama olarak tespit etti.
  • Hiçbir ürün veya hizmet satın almayan kişilerin yorum yapmaya yönlendirilmesi ve bu yorumların yayınlanması cezai işlem kapsamına alındı.
  • İşletmelerin olumsuz tüketici yorumlarını engellemesi veya görünürlüğünü kısıtlaması, tüketicilerin gerçek deneyimlere erişimini engellediği için yaptırım gerektiriyor.
  • Karar kapsamında manipülatif içeriklerin platformlardan tek tek silinmesi ve ilgili işletmelere idari para cezası kesilmesi öngörülüyor.

Sahte etkileşim ve ücretli yorumlar hedef alındı

Yapılan denetimlerde, platformlarda ürünlerin favori listelerine eklenmesi veya sepetlere atılması amacıyla organize edilen ücretli hizmetlerin yanı sıra, ilgili ürün veya hizmeti hiç satın almayan kişilerin yorum yazmaya yönlendirildiği ve bu değerlendirmelerin gerçek kullanıcı deneyimiymiş gibi yayımlandığı tespit edildi. Kurul, bu uygulamaların tüketicin satın alma kararını doğrudan etkileyen kritik verileri manipüle ettiğini, dolayısıyla Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'ne aykırı olduğunu kaydetti.

Olumsuz yorumların engellenmesi de yaptırım gerektiriyor

İncelemelerin diğer önemli boyutu, işletmelerin üçüncü taraf hizmetler aracılığıyla kendileri hakkında yazılan olumsuz yorumların yayınlanmasını engellemesi veya bu yorumların tüketiciler tarafından görülemez hale getirilmesi oldu. Kurul, bu müdahalenin tüketicilerin ürün ve satıcıları hakkında sağlıklı bilgi edinme hakkını kısıtladığını, dolayısıyla rekabetçi ortamı bozduğunu vurguladı. Karar uyarınca, manipülatif olarak tespit edilen tüm gösterge ve içeriklerin platformlardan kaldırılması ve ihlal yapan işletmelere idari para cezası uygulanması süreci başlatıldı.