Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, 25 Ekim tarihindeki erken parlamento seçimlerinden önce görevinden ayrılayıp, sağcı populist Sırb İlerleme Partisi (SNS) tarafından başbakan adayı olma çabasını resmi olarak sürdürmek için istifa etti. Vučić, 2014'ünden beri başbakan veya cumhurbaşkanlık görevlerini sürdürüyordu ve ikinci döneminin Mayıs 2026 sonunda biteceğini belirtirken, anayasaya göre üçüncü dönem için aday olamayacağını hatırlattı.

📌 Bilinmesi Gerekenler

  • Vučić, 25 Ekim tarihindeki erken parlamento seçimlerinden önce cumhurbaşkanlık görevinden ayrıldı.
  • İstifa, sağcı populist SNS tarafından başbakan adayı olma çabasını resmi olarak sürdürmek için yapıldı.
  • Erken seçim talebi, Kasım 2024'te Novi Sad garajı çökmesiyle başlayan öğrenci liderli protestolardan kaynaklandı.
  • İstifasından önce Vučić, protestolarla ilgili 49 kişiyi affetmeye karar verdi; 23 kişi geçen bir yıl ve yarının içinde yaşanan olaylarla doğrudan ilişkilendiriliyor.

Protestlerin Arkası ve Seçim Talebi

Erken seçim talebi, Kasım 2024'te Novi Sad garajı çökmesiyle başlayan öğrenci liderli bir hareketten kaynaklanıyordu. Bu felakette 16 kişi yaşamını yitirmiş ve olayın altında yatan korruptiyonla ilişkilendirilmesiyle ülke genelinde büyük gösteriler organizz edilmiştir. Bu gösteriler, Yugoslav strongman Slobodan Milošević'in devrilmesinden bu yana görülen en büyük toplumsal harekette bir hâle gelmişti. İlk olarak şeffaf bir soruşturma talebi olan hareket, zamanla erken parlamento seçimleri isteğine dönüştü ve Vučić bu talebi daha önce tekrar ediyordu ancak net bir tarih belirtmemişti.

Affetme Kararı ve Geçiş Süreci

İstifasından birkaç dakika önce, Vučić anayasaya verdiği yetkiyle protestolarla ilgili suçlamalarla yüzleşen 49 kişiyi affetmeye karar verdi; bu grup içinde 23 kişi, geçen bir yıl ve yarının içinde yaşanan olaylarla doğrudan ilişkilendiriliyordu. Anayasaya göre, parlamentonun geçici başkanı Ana Brnabić, yeni bir cumhurbaşkan seçilene kadar geçici cumhurbaşkanlık görevini üstlenecek. Cumhurbaşkanlık seçimi 90 gün içinde tamamlanmalı ve kampanya süresi 30 ile 60 gün arasında olacak. Vučić, Aralık ayının sonuna kadar ilk turun gerçekleşeceğini söyleyen açıklamada, 25 Ekim tarihindeki parlamento seçiminde SNS ve ittifakı, Students Win adlı öğrenci anti‑korrasyon hareketi ve Batıya yönelik oppozyon partileri birleşimi olan European Serbia ile karşı karşıya olacağını belirtti. Hala aday gösterimi yapılmamış olan bu iki oppozyon blok, prezident adaylarını henüz belirlememiştir.