Yapay zekanın giriş seviyesi ofis işlerini alarak yeni mezunları işsizliğe iteceği endişesi, en azından mevcut ABD istihdam verilerinde henüz bir karşılık bulamıyor. Almanya merkezli CESifo Enstitüsü'nün Robert Fairlie ve Jane Wu imzalı "The Early Impacts of AI on Employment Among Recent College Graduates" başlıklı çalışması, 2022-2026 dönemi ABD Nüfus Sayımı Müdürlüğü'nün Güncel Nüfus Anketi (CPS) mikroversiyonunu inceleyerek bu çıkarıma vardı.

📌 Haberin Özeti

  • 2026 yazında yeni mezun işsizliği %7.3, 2022-2024 aralığı (%6.3-%7.8) içinde yer alıyor
  • İstatistiksel testlerde yeni mezunlar, lisanssız eş yaşıtları ve 30-49 yaş aralığı mezunlar arasında anlamlı fark bulunamadı
  • Marc Andreessen ve Larry Fink gibi isimlerin 'bu yıl AI işleri almaya başlayacak' uyarıları verilerde yansımadı
  • Stanford/ADP çalışması ile CESifo bulguları zıt sonuç gösteriyor; veri kaynağı farkı (CPS vs bordro verisi) tartışılıyor

Veriler ne anlatıyor?

Araştırmacılar, yüksek lisans veya doktora yapmayan, lisans dereceli 22-25 yaş aralığı yeni mezunlara odaklandı. Çalışmanın referans aldığı 2022 yılı, hem istihdamın pandemi öncesi seviyelere döndüğü hem de ChatGPT'nin piyasaya sürüldüğü yıl olarak seçildi. 2026 yazında bu grubun işsizlik oranı %7.3 olarak gerçekleşirken, bu oran 2022'de %6.3, 2024'te %7.8 seviyeleri arasında seyretmişti. Resmi işsiz tanımına girmeyen ama "iş arıyorum" diyenleri de dahil eden genişletilmiş tanımda da benzer bir tablo çizildi: 2026 verileri geçen yazlardan istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı değildi.

Dayanıklılık testleri için araştırmacılar üç karşılaştırma grubu kurdu: aynı yaş aralığında lisansı olmayan gençler, 30-49 yaş aralığı lisans mezunları ve mesleklerin "yapay zeka maruziyet" düzeylerine göre sınıflandırıldığı alt kümeler. Neredeyse tüm karşılaştırmalarda 2022-2026 trendi istatistiksel olarak anlamlı bir sapma göstermedi. Yazarlar, "veriler, 2026 yazında yeni mezun işsizliğinin önceki yazlara göre olağanüstü yüksek olmadığı tutarlı bir hikaye anlatıyor" ifadesini kullandı.

Piyasa önde gelenlerin uyarılarıyla çelişiyor

Bulgular, risk sermayesi isimli Marc Andreessen ve BlackRock CEO'su Larry Fink'in bu yıl başındaki uyarılarıyla çelişiyor. Andreessen, "Yapay zeka Aralık 2025'e kadar kesildikleri işleri yapacak kadar iyi değildi" derken, Fink Mart ayında "yapay zekanın değiştirdiği hız" nedeniyle 2026 mezunlarında receksiz bir ortamda bile yılların en yüksek işsizliğini görebileceğimizi dile getirmişti. CESifo verileri bu senaryonun henüz gerçekleşmediğini gösteriyor.

Ancak araştırmacılar, Nüfus Sayımı Müdürlüğü'nün son anketlerinde firmaların "çalışan görevlerinin büyük kısmını yapay zekayla değiştirdiğini" bildiren oranın ani arttığını, çalışan başına yapay zeka harcamalarının ve ChatGPT Enterprise token kullanımının son 12 ayda genişlediğini de kaydediyor. Bu göstergeler, 2027 ve sonrası mezunları için riskin arttığını işaret ediyor.

Zıt bulguyu veren Stanford çalışması, ADP bordro verilerine dayanıyor. CPS anketi hanelerden toplanırken ADP verileri işveren bordrolarından gelir; kapsama alanı ve tanım farkları iki sonucun ayrışmasına neden olabilir. Fairlie ve Wu, erken uyarı sisteminin henüz tetiklenmediğini, ancak yapay zeka benimsenmesinin hızı göz önünde bulundurulduğunda gelecek yıllarda daha yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.