ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun New York'ta gerçekleşen 79. oturumu çerçevesinde stratejik önemi büyük Grönland'a ilişkin üçlü bir anlaşmaya imza attı. Anlaşma, Trump'ın adayı satın almak veya ABD toprağı ilan etmek yönündeki önceki taleplerini karşılamıyor; ancak Washington'a adadaki askeri varlığını önemli ölçüde genişletme ve güvenlik kontrolünü pekiştirme imkanı tanıyor.

📌 Haberin Özeti

  • ABD, Danimarka ve Grönland liderleri BM Genel Kurulu'nda stratejik savunma anlaşmasına imza attı.
  • Anlaşma ABD'ye 'Altın Kubbe' sistemi kurma ve adadaki askeri varlığı genişletme imkanı veriyor.
  • NATO üyesi olmayan ülkelerin Grönland'da askeri tesis kurması ve onaysız hassas yatırım yapması engellendi.
  • Grönland bağımsız olursa NATO'da kalmak ve ABD ile savunma anlaşmasına bağlı kalmak zorunda kalacak.

"Altın Kubbe" sistemi ve askeri kontrol

Yeni düzenleme kapsamında ABD, Grönland'da "Altın Kubbe" (Golden Dome) adı verilen füzesi kalkanı savunma sistemini kurabilecek. Trump, imza töreninden önce yaptığı konuşmada anlaşmanın ABD'ye Grönland'daki "güvenlik ve diğer ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol" sağladığını belirtti. Başkan, "Bundan sonra hiçbir ABD hasmının Grönland'da askeri varlık oluşturmasına veya açık yazılı onayımız olmadan hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyecek" ifadelerini kullandı. Bu hüküm, özellikle Rusya ve Çin'in Kuzey Kutbu bölgesindeki artan askeri faaliyetlerine karşı bir engelleme mekanizması olarak değerlendiriliyor. Metne göre NATO üyesi olmayan hiçbir devlet, Grönland'da kendisine ait insanlı veya insansız askeri tesis kuramayacak.

Bağımsızlık senaryosu ve NATO bağlılığı

Anlaşma, Grönland toplumuna ve yaşam biçimine saygı şartı koşarken, adanın gelecekteki olası bir bağımsızlığını da öngörüyor. Grönland Danimarka'dan ayrılırsa, her iki yönetim de yeni kurulan bağımsız devletin NATO'da kalmasını sağlamakla yükümlü olacak. Bağımsız bir Grönland'ın NATO üyeliği için başvurması ve ABD ile yapılan savunma anlaşmasına bağlılığını sürdürmesi zorunlu kılındı. Danimarka Başbakanı Frederiksen, anlaşmanın "sonsuza kadar sürebilecek" niteliğinde olduğunu, NATO ittifakının stratejik önemini vurguladığını ve Grönland'ın kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterildiğini kaydetti.