Birleşik Krallık'ın Gelişmiş Araştırma ve İnovasyon Ajansı (ARIA), iklim değişikliği ve enfeksiyon hastalıkları kaynaklı biyolojik çeşitlilik kaybına karşı biyoteknolojik çözümler geliştirecek 54 milyon sterlinlik bir araştırma programını resmen başlattı. Programın odak noktalarından biri, İngiltere'de yaygın olan ve tahmini 80 milyona ulaşan dişbudak ağaçlarını 'ash dieback' olarak bilinen ölümcül mantar hastalığından korumak için aşı ve gen düzenleme tabanlı yöntemler geliştirmektir. Bilim insanları, hastalığın yapraklar ve dallar üzerinden yayılıp ağacın ölümüne neden olmasını engellemek amacıyla geleneksel koruma yöntemlerinin ötesinde biyoteknolojik müdahalelerin etkinliğini test edecek.

📌 Gelişmede Öne Çıkan Başlıklar

  • ARIA, biyoteknolojik yöntemlerle biyolojik çeşitliliği korumak için 54 milyon sterlinlik programı duyurdu.
  • Birleşik Krallık'taki 80 milyon dişbudak ağacı, 'ash dieback' mantar hastalığı nedeniyle büyük risk altındadır.
  • Kelebekler, Bombus arıları ve amfibiler için gen düzenleme ve probiyotik bakteri yöntemleri test edilecek.
  • Geliştirilen yöntemlerin doğa ortamına deneysel salımı 2030 yılından önce gerçekleşmeyecek.

Ağaçlarda aşı ve hızlandırılmış büyüme hedefleniyor

Çalışmalar laboratuvar aşamasından öteye geçerek, ağaçların hastalıklara karşı doğal direncini artırmayı ve gen düzenleme teknikleriyle daha hızlı büyüme sağlayıp sağlanamayacağını araştıracak. Program yöneticileri, geliştirilen herhangi bir yöntemin güvenlik ve çevresel etkilerinin kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini vurgularken, doğa ortamına deneysel salım yapılması için 2030 yılı öncesine işaret etmedi. Bu yaklaşım, biyoteknolojik müdahalelerin ekolojik dengeleri bozmadan uygulanabilirliğini ölçmeyi amaçlıyor.

Hayvan türlerine genişleyen koruma stratejisi

Programın kapsamı ağaçlarla sınırlı kalmayıp hayvan türlerini de kapsıyor. Araştırmacılar, değişen çevre koşullarına uyum sağlamakta zorlanan kelebek türlerini ve Bombus arılarını gen düzenleme yöntemleriyle daha dayanıklı hale getirmeyi hedeflerken; kurbağa ve semenderlerde ölümcül seyir izleyen chytrid mantarı enfeksiyonuna karşı, hayvanların derisinde yaşayacak probiyotik bakteri kültürleri geliştirilmesi üzerinde çalışıyor. İlk iki yıl için ayrılan 30 milyon sterlinlik bütçenin ardından başarılı projeler için ek 24 milyon sterlin aktarımı planlanarak toplam kaynak 54 milyon sterline tamamlanacak. Bilim insanları, bu yeni araçların mevcut doğa koruma çabalarının yerini almayacağını, ancak nesli tehlikesi altındaki türler için kritik bir destek mekanizması oluşturacağını belirtiyor.