Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) jeokimyagerleri Randon J. Flores ve Robert A. Eagle'in liderliğindeki bir araştırma ekibi, Tyrannosaurus rex'in vücut ısısının modern fillerle neredeyse aynı seviyede, yani yaklaşık 36°C olduğunu belirledi. Çalışma, dinozor fizyolojisi üzerine yıllardır süren "sıcak kanlı mı, soğuk kanlı mı" tartışmasına somut bir veri koyarak, dev teropodun vücut ısısını aktif olarak düzenleyen bir endoterm metabolizmaya sahip olduğunu gösterdi.
📌 Gelişmede Öne Çıkan Başlıklar
- T. rex ortalama vücut ısısı 36.3°C, modern fillerle (36°C) uyumlu.
- Clumped izotop termometresi yöntemiyle diş emayesi analiz edildi, su içeriği belirsizliği ortadan kalktı.
- Krokodil örnekleri 30.9°C ortalaması verdi, T. rex'in sürüngenlerden farklı bir ısı stratejisi olduğunu gösterdi.
- Bulgular, T. rex'in büyük uçamaz kuşlara (devekuşu, emu) benzayan bir endoterm metabolizmaya sahip olduğunu destekliyor.
Bu çalışma, dinozor fizyolojisi üzerindeki uzun yıllık tartışmayı somut veriyle bitirerek, dev teropodların vücut ısısını aktif olarak kontrol edebilen hayvanlar olduğunu kanıtladı; bu da onların av stratejileri, büyüme hızı ve ekolojik rolü hakkında yeni ışık tutuyor.
Diş emayesi 'termometre' görevi gördü
Araştırmacılar, Los Angeles Doğa Tarihi Müzesi'ne ait, Montana'nın Hell Creek Formasyonundan çıkarılan üç T. rex dişini inceledi. Bu formasyon, asteroid çarpımıdan hemen önceki son dönemi koruyor. İki diş, muhtemelen 3 tonun üzerinde ağırlığında bir ergen T. rex'e aitken, üçüncüsü başka bir bireye ait izole bir diş parçasıydı. Karşılaştırma için aynı nehir ve ovul sisteminde yaşayan beş krokodil dişi de analiz edildi.
Ekip, Eagle'in bir on yıl önce Jura dönemi zoraflarında kullanmaya başladığı "clumped izotop termometresi" (birikmiş izotop ısı ölçümü) yöntemini kullandı. Diş emayesindeki karbonat mineraller, nadir ve ağır izotoplar olan karbon-13 ve oksijen-18'i içerir. Bu ağır atomların birbiriyle bağlanma sıklığı (clumping), mineralin oluştuğu sıcaklığa bağlıdır. Emaye canlı bir vücut içinde oluştuğu için, bu bağlar hayvanın vücut ısısını, vücut suyu bileşeninin bilinmemesi sorunu olmadan kaydeder.
Fosilleşme kimyayı bozmamış
Analizden önce bilim insanları, 66 milyon yıl yer altındaki kalmanın diş kimyasını değiştirip değiştirmediğini test etti. Emaye, kemik veya dentinden çok daha dayanıklı olduğu için odaklanıldı. Aynı dişlerin emaye ve dentin kısımlarının farklı izotop imzalarına sahip olduğu, infrarot spektroskopisiyle fosil emayenin modern timsah emayesine benzediği ve karbon izotoplarının yırtıcı beslenme sinyalini verdiği tespit edildi. Bu kontroller, fosilleşme sürecinin orijinal ısı kaydını bozmadığını kanıtladı.
Sonuçlar şöyle çıktı: Ergen T. rex dişlerinden 37.3°C ve 35.9°C, diğer bireyin dişinden 34.7°C ölçüldü. Ortalama 36.3°C, hata payı ±2.5°C. Bu değer, Hint ve Afrika fillerinin (yaklaşık 36°C) ve devekuşu, emu gibi büyük uçamaz kuşların vücut ısısı aralıklarıyla tam uyumlu. Küçük uçan kuşların (41°C üzeri) ve modern krokodillerin (30-35°C aralığında, çalışmada ortalama 30.9°C) ısısından belirgin şekilde farklıydı.