ABD Başkanı Donald Trump, Salı günü New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, İran politikasının gidişatını belirleyecek bir 'büyük karar' önünde olduğunu bildirdi. Trump, salonun dolu dolu izlediği söyleminde, çatışmanın çözülmemesi halinde İslam Cumhuriyeti'ni 'imha' edebileceğini, alternatif olarak ise İran'ın yeniden inşasını sağlayacak bir barış anlaşmasının masaya yatırılabileceğini vurguladı. "Bir anlaşma mı yapılacak ki İran yeniden inşa edilsin, yoksa ben mi İslam Cumhuriyeti'ni hızla imha edeyim, onları tekrar insan ve ülke öldürmeye ve yok etmeye fırsat vermeden? Onları ceheneğe mi sürüklüyeyim?" diye sordu Trump.
📌 Bilinmesi Gerekenler
- Trump, BM Genel Kurulu'nda İran'ı 'imha' etme ya da barış anlaşması yapma ikilemini 'büyük karar' olarak tanımladı.
- ABD ve İran yetkilileri, Genel Kurulu çerçevesinde üç saatin süren 'çok verimli' bir görüşme gerçekleştirdi.
- Trump, Rusya-Ukrayna savaşının diplomasi yoluyla biteceğini ve ABD'nin yapay zeka yarışında Çin'e karşı liderliğini koruyacağını vurguladı.
- Başkan, Şubat'ta başlayan İran operasyonunun petrol fiyatlarını artırdığını ve onay oranlarını düşürdüğünü kabul etti.
İran ile 'zorlayıcı diplomasi' ve gizli görüşme
Başkan, Şubat ayında ABD ve İsrail'in başlattığı askeri operasyonun Tehran'ın nükleer silah edinmesini engellediğini ve 'güç yoluyla barış' stratejisinin işlediğini savundu. Trump, bir İran anlaşmasının Kasım'daki ara seçimlerden hemen sonra geleceğini öngördü. Konuşma sonrası basına yaptığı açıklamada, Amerikan yetkililerinin İran heyetiyle Genel Kurulu çerçevesinde üç saat süren 'çok verimli' bir görüşme yaptığını açıkladı. İran devlet televizyonu, Dışişleri Bakanı Abbas Arağcı'nın Ortadoğu'ya ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüştüğünü onayladı. BBC'nin Witkoff'a sorduğu "Nasıl gitti?" sorusuna başparmak yukarı (thumbs up) işaretiyle olumlu yanıt verildi.
Ukrayna vaadi ve yapay zeka vizyonu
Trump, Rusya-Ukrayna savaşının da diplomasi yoluyla biteceğini, her iki tarafın liderleriyle 'çok yakından' çalışıldığını ve sonuçların 'anlaşıldığından çok daha hızlı' geleceğini iddia etti. Yapay zeka konusunda ise Çin'e karşı ABD'nin liderliğini 'alarmizm' veya 'küreselci bir komplo' nedeniyle kaybetmeyeceğini belirterek, teknolojinin 'yapay zeka' yerine 'süper zeka' olarak adlandırılmasını önerdi. "Yapay kelimesi bu teknolojiyi sahte gibi gösteriyor, oysa bu inanılmaz bir şey," diyen Trump, "ancak dikkatli olmalıyız" uyarısını da ekledi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in küresel kutuplaşmanın derinleştiği uyarısıyla açılan oturumda, Trump iç politikadaki başarılarını (ekonomi, göçmenlik, sınır güvenliği, şiddetli suçla mücadele) sayarak seçmen kitlesine hitap eden bir ton da sergiledi.